Birjalarda xam neft qiymətləri sentyabr ayını artımla başa vurmağa hazırlaşır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, “Brent” markalı xam neftin qiyməti aylıq müqayisədə təxminən 14 faiz artıb. Bu, iyul ayından bəri ən güclü aylıq artım tempi olacaq. “Light” markalı neftin qiyməti isə may ayından bəri ilk dəfə 106 dolları keçdikdən sonra sentyabrı təqribən 4 faiz artımla başa vurur. Hazırda Londonun ICE birjasında “Brent”in bir barelinin qiyməti 102 dollar, Nyu-Yorkun NYMEX birjasında “Light” neftinin bir barelinin qiyməti 89 dollar civarındadır. İki neft növü arasındakı qiymət fərqi isə sentyabrda son 4 ayın ən yüksək səviyyəsinə çatıb.

Analitiklərin fikrincə, Yaxın Şərqdən neft tədarükünün bərpası qiymətlərə aşağı istiqamətli təsir göstərir. ABŞ Prezidenti Donald Trampın son zamanlar Hörmüz boğazından yüksək həcmdə neftin keçdiyini bildirən açıqlamaları qiymətlərə təsir edib və bu, bazarlarda təkliflə bağlı narahatlıqları azaldıb. Lakin Donald Trampın İrana qarşı sanksiyaların yumşaldılması istiqamətində addım atmağa hazır olduğu barədə xəbərləri rədd etməsi və Qətərin sülh danışıqlarını irəlilətməyə çalışması qiymətlərə təsirsiz ötüşmür.

Bundan başqa, ABŞ-nin dizel ixracına məhdudiyyətlərə alternativlərin ortaya çıxacağına dair ümidlər və son 24 saat ərzində İrandan əhəmiyyətli dərəcədə tədarük artımının olmaması qiymətlərin bir qədər aşağı düşməsinə səbəb olub. Buna görə də, enerji bazarında vəziyyət dəyişkən - neft logistikasının bahalı və məhdud olaraq qalır.

Bazar oyunçuları hazırda ABŞ-nin dizel yanacağı ixracını məhdudlaşdırmaq mümkün planlarını dəyərləndirirlər. Belə bir addım ABŞ-nin daxili bazarında tədarük bolluğuna və neft emalı zavodlarının emal etdikləri xam neftin miqdarını azaltmasına səbəb ola bilər.

Bundan başqa, Hörmüz boğazından neft və neft məhsulları axınları bərpa olunur. Səudiyyə Ərəbistanı Şərq-Qərb Boru Kəmərinin əməliyyatlarının yenidən başlamasından sonra Qırmızı dəniz sahilindəki Yanbu limanında neft tankerlərinin yüklənməsini bərpa edib. Yaxın Şərq istehsalçılarından xam neft ixracı sentyabr ayında yenidən artaraq gündəlik 16 milyon 328 min barelə çatıb. Bu, fevralın sonlarında başlayan ABŞ-İran müharibədən bəri müşahidə olunan ən yüksək göstəricidir.

Lakin son 60 günün məlumatları göstərir ki, boğazdan keçən neft miqdarı gündəlik orta hesabla 7,85 milyon barel civarında olub və bu da müharibədən əvvəlki təxminən 20 milyon barel səviyyəsindən xeyli aşağıdır.