SİVASIN MADİMAK HOTELİNDƏKİ YANĞIN FACİƏSİ UNUDULMUR

28 ildir sönməyən yanğın: Madımak hələ də yanır ...


2 iyul 1993-cü ildə 33 sənətçi və ziyalı və 2 otel işçisinin həyatına qəsd edənlərdən 33 nəfəri ömürlük həbs cəzasına məhkum edildi. 2012-ci ildə müddətlə bağlı bağlanan işdə 8 şübhəli azad edildi, vəkilləri nazirliyə yüksəldildi.
28 il əvvəl Türkiyə travması hələ də davam edən bir hadisəyə sarsıldı. Sivasdakı Madımak hoteli 2 iyul 1993-cü ildə yandırıldı və əksəriyyəti sənətkar və ziyalı olan 37 nəfər həyatını itirdi.
Sözcü Emin Özgönülün verdiyi məlumata görə, son zamanlarda "Sivas qırğını" olaraq adlandırılan bu hadisənin pərdə arxasında baş verənlər hələ də müzakirə olunur. 28 il keçməsinə baxmayaraq, məhkəmə prosesi başa çatmadı və indi İŞ Konstitusiya Məhkəməsinə verildi.

FESTİVALA GETMİŞDİLƏR

O gün bir qrup sənətçi və şair Pir Sultan Abdal Festivalında iştirak etmək üçün Sivasa getmişdi. Əziz Nesin, Behçet Aysan, Metin Altıok, Hasrət Gültekin, Nesimi Çimen və Asım Bezirci də həmin qrupda idilər. Qeyd etməliyik ki, bu faciədən əvvəl şəhərdə Əziz Nesinin yazıları və Salman Rüşdinin "Şeytan ayələri" kitabından bəhs edilən bir broşura yayılmışdı. Bu hədəf alındı.

ƏVVƏLCƏ HEYKƏL MƏHV EDİLDİ

2 iyul Cümə namazından sonra yürüş başladı. Dünyəvilik əleyhinə şüarlar səsləndirən qrup, "Xalqın Şairləri" heykəlini yıxdı. İzdiham sürətlə 10 min adama çatdı. Əvvəlcə Madımak hotelinin qarşısındakı nəqliyyat vasitələri yandırıldı, daha sonra otelin içərisində yanğın baş verdi. Polis və əsgərlər hadisə yerlərinə gec gəlib çıxdılar və 33 sənətçi və ziyalı, 2 hotel işçisi və 2 təcavüzkar daxil olmaqla ümumilikdə 37 nəfər həyatını itirdi. Əziz Nesin binanın xilasetmə pilləkənindən enərək xilas oldu.

2 ŞÜBHƏLİNİN VƏKİLİ NAZİR OLDU

Uzun illər davam edən məhkəmə nəticəsində müttəhimlərdən 33-ü edam cəzasına məhkum edildi, sonra hökmləri ömürlük həbs cəzasına dəyişdirildi. 2012-ci ildə iddia müddətinin uzadılması səbəbindən ləğv edildi. Bəzi qaçaqlar, o cümlədən Almaniyada dönər kababı hazırlayan 8 şübhəli də azad edildi. İnfarktdan öldüyü deyilən, lakin bu zaman xaricə qaçdığı və İnterpol tərəfindən axtarıldığı düşünülən işin 1 nömrəli şübhəlisinin Sivasda olduğu ortaya çıxdı. Təqsirləndirilənlərin vəkillərdən səkkizi millət vəkili seçildi və ikisi nazir oldu.

VALİ HEÇ BİR TƏHLÜKƏ OLMADIĞINI SÖYLƏDİ
MEHMET GAZİOĞLU (Dövrün Daxili İşlər Naziri)

“Bu, məni məhv edən bir faciədir. Nazir vəzifəsində xidmətimin 7-ci günü idi. Hadisələr başlayanda Valini axtardım və “500 nəfərlik zəif bir qrup, təhlükə yoxdur”- dedi. Müşavirə və Polis Baş Rəisinə dedim ki, dərhal Sivasa getməliyik. Prezidentə, Baş nazirə, Baş Qərargah rəisinə məlumat verdim. Təyyarədə olarkən hotelin yandırıldığını öyrəndik. Vali əyalətində Baş nazirdən belə daha çox səlahiyyətlidir. Hadisələr böyüməyə başlayanda komendant saatı elan olunsaydı, briqada içərisində 5 min əsgərlə ətdən divar hörülsə belə, bu faciə baş verməzdi. Mən dərhal komendant saatı elan etdim. Valini, Polis Baş Müşavirini və Sivas Təhlükəsizlik rəisini işdən çıxardım. Təəssüf ki, bu fəlakət qeyri-peşəkarlıq nəticəsində baş verdi”.

HƏRBÇİLƏRİN FAYDASI OLMADI
Ahmet KARABILGIN (həmin dövr Sivas Valisi)

“Arxamdakı hökumətə güvənirəm, ancaq hadisə baş verən gün bunu edə bilmədim. 450 nəfərlik polis və jandarma qüvvəm vardı. Amma Hərbi qüvvənin mənə heç bir faydası olmadı. Baş Qərargah rəisi "6000 əsgərim var, hamısı sizin ixtiyarınızdadır" dedi, lakin Briqada Komandiri yalnız Baş Qərargah rəisindən təlimat aldıqdan sonra əsgərləri göndərdi. O zaman hotelə onsuz da od vurulmuşdu və 10 dəqiqəyə yandı. Bu hadisə əvvəlcədən təşkil olunmuşdu. "Şəriət gələcək, olmaz olsun belə dünyəvilik. İslam yeganə yoldur, yaşasın Hizbullah" kimi şüarlar səsləndirirdilər. Yanğın söndürmə xidmətinin qarşısını aldılar, vəzifəsini yerinə yetirə bilmədi”.
Belcikabelhaber.be